Atölyenin girişinde bir sandalye duruyordu. Oturağın köşeleri yuvarlanmış, kolçaklarda sayısız elin izleri kalmıştı. “Babamın yaptığını hemen anladım.” İkinci kuşak yöneticinin o sandalyeyi geri aldığı gün, şirketin işine yeniden bakması için küçük bir fırsat doğdu.
CHAPTER 01
İzlerin ardında,
bir hayat gördüm.
Onarıma daha fazla ağırlık vermenizi ne sağladı?
Şirketi yeni devraldığımda yalnızca yeni mobilyalar yapıp daha çok kişiye ulaştırmayı düşünüyordum. Yeni ürün çıkarmak. Satışları artırmak. Görevimin bu olduğunu sanıyordum.
Bir gün müşteri, babamın döneminde aldığı eski bir sandalyeyi getirdi. Ayakları sallanıyordu. “Değiştirmeyi düşündüm ama mümkünse onartıp kullanmak istiyorum,” dedi. Nedenini sorunca, her sabah o sandalyede oturup ailesiyle sohbet etmeyi sevdiğini anlattı.
Bizim için tek bir sandalye olabilir, ama o kişi için yılların hayatı birikmişti üzerinde. Çizikler ve renk değişimleri, kullanılmış olmanın izleriydi. Yalnızca satış tablosuna bakarken sonrasında yaşananları görememiştim.
“Mobilyayı teslim ettiğimiz gün,
işimizin bittiği gün olsun.”
CHAPTER 02
Neyi koruyacağımıza
birlikte karar vermek.
Onarım yapmak çalışma biçiminizi değiştirdi mi?
Başta eşyaları olabildiğince yeni gibi yapmaya çalışıyordum. Sonra biri bir çiziğin kalmasını istedi. Çocuğunun küçükken bıraktığı izmiş. Bizim güzel bulduğumuz hâlle müşterinin değer verdiği hâlin aynı olmayabileceğini öğrendim.
Şimdi işe başlamadan önce, neresi zor kullanılıyor ve nerede kullanılıyor diye soruyorum. Ardından neyin onarılacağını, neyin kalacağını konuşuyoruz. Dayanıklılıkla ilgili kararlar yalnızca görünüşe göre verilemez. Neyin güvenle yapılabileceğini, neyin zor olduğunu baştan açıklıyorum.
Elbette her şeyi onaramayız. Bazen maliyet yeni bir mobilyaya yaklaşır. Yine de nedenlerini açıklayıp seçimi müşteriye bırakırız. Konuşmaya ayrılan o zaman da işimizin bir parçası bence.
Bu deneyim yeni mobilya yapımına da yansıyor mu?
Evet. Onarıma gelen mobilyalar kullanımdan sonraki hâllerini gösteriyor. Yük buraya mı biniyor? Bu parça değiştirilebilse daha uzun ömürlü olur mu? Yalnızca atölyede düşünerek öğrenemediğimiz şeyler, sonraki tasarıma yansıyor.
CHAPTER 03
Bir sonraki sahibine de
aktarılabilecek bir emek.
Atölye için nasıl bir gelecek bırakmak istiyorsunuz?
Onarım deneyiminin birkaç ustanın hafızasıyla sınırlı kalmasını istemiyorum. Kullanılan malzemeyi, adımları, tereddüt ettiğimiz noktaları bile gençler okuyabilsin diye kaydediyoruz. Elin hissi yalnızca kâğıtla aktarılamaz, ama düşüncenin yolu aktarılabilir. O kayıtlara bakarak yan yana çalışmak istiyorum.
Bir keresinde onardığım sandalyeyi teslim ederken müşteri, “Bir gün çocuğuma vermek istiyorum,” dedi. Yüz yıl sonrasını henüz bütünüyle hayal edemiyorum. Ama önümüzdeki sandalyeyi bir sonraki kişiye aktarılabilecek hâle getirmeye bugün başlayabiliriz.
Belki şirket de böyledir. Her şeyi kendi kuşağımızda tamamlamaya çalışmak yerine, sonraki kişinin katkı yapabileceği alan bırakmak. Babamdan aldığım işi böyle devretmek istiyorum.
