Một chiếc ghế được đặt ở cửa xưởng. Mép mặt ghế đã tròn đi, tay vịn lưu dấu bao lần bàn tay chạm vào. “Tôi nhận ra ngay đó là sản phẩm cha làm.” Ngày người kế nghiệp đời thứ hai đón chiếc ghế trở về cũng mở ra một dịp nhỏ để nhìn lại công việc của công ty.
CHAPTER 01
Phía sau những vết xước,
tôi nhìn thấy một cuộc sống.
Điều gì khiến anh bắt đầu chú trọng công việc sửa chữa?
Khi vừa tiếp quản công ty, tôi chỉ nghĩ đến việc làm nội thất mới và đưa sản phẩm đến nhiều người hơn. Ra sản phẩm mới, tăng doanh thu. Tôi nghĩ đó là vai trò của mình.
Một hôm, khách mang đến một chiếc ghế cũ mua từ thời cha tôi, chân ghế đã lung lay. Họ nói: “Tôi từng nghĩ đến việc mua chiếc khác, nhưng nếu được thì muốn sửa để dùng tiếp.” Khi tôi hỏi lý do, họ kể rằng họ thích thời gian ngồi trên chiếc ghế ấy trò chuyện với gia đình mỗi sáng.
Với chúng tôi, đó là một chiếc ghế; với họ, là bao năm cuộc sống chồng lên nhau. Vết xước hay màu gỗ đổi đều là dấu vết của việc sử dụng. Chỉ nhìn bảng doanh thu, tôi đã không thấy được câu chuyện tiếp diễn ấy.
“Tôi không muốn ngày giao nội thất
cũng là ngày công việc kết thúc.”
CHAPTER 02
Cùng nhau quyết định
điều cần giữ lại.
Cách làm việc của anh có thay đổi khi tiếp tục sửa chữa không?
Ban đầu, tôi cố đưa đồ về trạng thái như mới. Nhưng có lần khách nói: “Xin giữ lại vết xước này.” Đó là dấu con họ để lại khi còn nhỏ. Tôi hiểu rằng trạng thái mình cho là đẹp không hẳn là trạng thái khách trân trọng.
Giờ đây, trước khi làm, tôi hỏi chỗ nào khó dùng và món đồ đang được dùng ở đâu. Sau đó, chúng tôi bàn phần cần sửa và phần giữ lại. Những chỗ liên quan đến độ bền không thể quyết định chỉ theo mong muốn về hình thức. Tôi giải thích trước giới hạn sử dụng an toàn và cả những việc khó thực hiện.
Dĩ nhiên không phải thứ gì cũng sửa được. Chi phí đôi khi gần bằng một món đồ mới. Dù vậy, chúng tôi giải thích lý do và để khách lựa chọn. Tôi nghĩ cả thời gian trao đổi ấy cũng là công việc của mình.
Kinh nghiệm ấy có được áp dụng vào việc làm nội thất mới không?
Có. Đồ quay lại sửa cho chúng tôi thấy hình hài sau khi được sử dụng: lực dồn vào chỗ này, thay được linh kiện kia thì có thể dùng lâu hơn. Những điều không thể biết nếu chỉ suy nghĩ trong xưởng lại trở thành đầu vào cho thiết kế tiếp theo.
CHAPTER 03
Làm ra những món đồ
có thể trao cho người chủ tiếp theo.
Anh muốn để lại tương lai như thế nào cho xưởng?
Tôi không muốn kinh nghiệm sửa chữa chỉ nằm trong trí nhớ của vài người thợ. Chúng tôi ghi lại vật liệu, các bước làm và cả những điều từng phân vân để người trẻ có thể đọc. Cảm giác của đôi tay không thể truyền chỉ qua giấy, nhưng mạch suy nghĩ thì có thể giữ lại. Tôi muốn cùng họ làm việc, vừa tham khảo những ghi chép ấy.
Một lần trả lại chiếc ghế đã sửa, khách nói: “Một ngày nào đó tôi muốn trao nó cho con.” Tôi chưa thể hình dung hết tương lai một trăm năm nữa. Nhưng làm cho chiếc ghế trước mắt đủ tốt để trao cho người tiếp theo thì có thể bắt đầu ngay hôm nay.
Có lẽ công ty cũng vậy. Không cố hoàn tất mọi thứ trong đời mình, mà để lại khoảng trống cho người kế tiếp góp tay. Tôi muốn trao công việc nhận từ cha theo cách ấy.
